باقیات صالحات

در یک ارگان و سایت رسمی خواندم که "معاونت امور استانهای سازمان تامین اجتماعی هفتمین و جدیدترین معاونتی است که این سازمان (سازمان تامین اجتماعی) در دوره کنونی ایجاد کرده است" بارها شنیده بودم که تاریخ را فاتحان با غاصبان یا مورخان می نگارند ولی بنظرم بایستی گفت تاریخ را متملقان می نگارند. پر واضح است که سازمان در سیر تطور تاریخی تشکیلاتی خود، ساختار امور مناطق و یا امور استانها را در جوف معاونت های دیگر داشته است، ولی ایجاد معاونت مدیر عامل در امور استانها در ساحت جدید مربوط به زمان صدارت جناب آقای دکتر ستاری فر است و اولین دوره معاونت آن را همکار خوب و ارجمند سازمان جناب آقای رسولی تصدی کردند (مرحوم روزیفراخ و جنابان آقایان کامران و نبی زاده مدیران کل آن بودند) و سپس بمدت 5 سال اینجانب عهده در تصدی آن بودم که کتاب عملکرد این معاونت در آن دوران آماده چاپ شد و دوستان وقت موسسه آتیه و روابط عمومی دار آن زمان کتاب گزارش عملکرد 5 سال معاونت حقوقی و امور مجلس وقت را چاپ کردند ولی کتاب گزارش عملکرد 5 ساله معاونت امور استانها چاپ نشد ولیکن فایل آن موجود است و در آن مشخصات کلیه مدیران و کارشناسان دست اندرکار که از جمله نیروهای کارآمد و سرآمد سازمان بوده و هستند، درج می باشد. با شروع بکار دولت قبل من به شرکت مشاوره مدیریت و خدمات ماشینی تامین رفتم و پس از من جنابان آقایان بیگی، قدیم (سرپرست)، تابع و تاجیک معاون امور استانها شدند و با آمدن جناب آقای دکتر ذبیحی به سازمان، معاونتهای امور استانها و فرهنگی و اجتماعی و موسسات عالی پژوهش و فرهنگی هنری آتیه ( موسسه آتیه بخاطر روزنامه خورشید در اواخر دولت قبل احیاء شد) تعطیل شدند و در واقع بایستی گفت ردیف معاونت امور استانها آخرین بخشی بود که در دولت یازدهم احیاء شد .
البته بسیاری از توفیقات و دستاوردهای 4 سال اخیر سازمان نیز به که عنوان امری بدیع و بی بدیل قلمداد می شود در واقع یا تداوم و تقویت و یا بازآفرینی اقداماتی است که در دوره جنابان آقایان دکتر کرباسیان و دکتر ستاری فر و دکتر شریف زادگان ایجاد و یا انجام شده و یا پی ریزی گردیده بود . مثلاً طرح اردوهای سیاحتی– زیارتی بازنشستگان مستمری بگیر تامین اجتماعی که همراه با تغییر نام آن ، احیاء شد .
مثال دیگر بحث ایده تدریس مباحث تامین اجتماعی در مدارس و ایجاد گرایش یا رشته تامین اجتماعی در مقاطع آموزش عالی است که این امر از منظر ایجاد رشته تامین اجتماعی به دوره صدارت جناب آقای دکتر کرباسیان بر می گردد که فارغ التحصیلان کاردانی و کارشناسی آن از منظر هنوز در سازمان هستند. بعدها در زمان مسئولیت اینجانب در معاونت امور استانها ایده ای مطرح نمودم مبنی بر اینکه یک دوره آموزش پودمانی دانشگاهی تامین اجتماعی تعریف کنیم که هر فردی آنرا با موفقیت گذراند در سازمان یک مقطع بالاتر محسوب شود که جناب آقای مهدی نظریان مدیر کل نظارت و ارزشیابی امور استانها و همکارانشان گزارش تفصیلی آنرا تدوین و به مدیر عامل محترم وقت ارائه و از سوی معاونت وقت اداری و مالی مورد نقد و نظر قرار گرفت ولی بلحاظ اهمیتی که متولیان وقت به کنکور و دانشگاه می دادند قرار شد اجرای مراتب از طریق انعقاد تفاهم نامه با برخی دانشگاهها انجام پذیرد که تفاهم نامه با دانشگاه های علامه ، شهید بهشتی ، تهران و شریف را در ادوار مختلف بخاطر دارم که منتج به نتیجه نشد .
البته در زمان مسئولیت مرحومان دکتر شبیری نژاد و پناهی در موسسه عالی پژوهش نیز تلاش شد اجرای مراتب ازطریق ایجاد پژوهشکده و پژوهشگاه به سامان برسد که نشد. بعدها زمانی که در شرکت سرمایه گذاری خانه سازی تبعید
(مامور) بودم دو مقاله در این ارتباط نوشتم و در وبلاگم منتشر ساختم اولی در روز یکشنبه دوازدهم شهریور
سال 1391 تحت عنوان "تأمین اجتماعی دانش بنیان( http://www.a-heidary.blogfa.com/post-136.aspx ) و دومی در روز سه شنبه چهاردهم شهریور سال 1391 تحت عنوان "ضرورتها و الزامات ایجاد رشته تحصیلی مدیریت تأمین اجتماعی"
( http://www.a-heidary.blogfa.com/post-135.aspx ) در وبلاگم و فضای مجازی منتشر گردید و مستندات آن موجود است.
مضافاً به اینکه وقتی در آذرماه 1392 به سمت نائب رئیس هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی منصوب شدم هنوز بودجه سال 1393 سازمان تنظیم نشده بود و وقتی بودجه پیشنهادی به هیأت مدیره ارائه شد تا پس از تصویب به هیأت امناء محترم تقدیم شود اینجانب 10 تبصره برای درج در بودجه پیشنهادی به هیأت مدیره ارائه نمودم که غالباً تصویب و در بودجه مصوب و ابلاغی سال 1393 سازمان درج شد و برای اجرا ابلاغ گردید. در توصیف بلایی که دولت قبل بر سازمان بلحاظ کارشناسی آورده بود همین بس که بودجه پیشنهادی به هیأت مدیره، از لحاظ رقم کلان و سرجمع منابع و مصارف مساوی نبود!؟ که هیأت مدیره آنرا با تمهید ردیفی مساوی نمود تا اولیه ترین اصل علمی و عملی بودجه نویسی رعایت شود. تبصره های پیشنهادی مزبور عبارت بودند از :
1- بمنظور ایجاد عدالت در دسترسی و تسهیل در فرآیند خدمات رسانی و پاسخگویی به بیمه شدگان، مستمری بگیران و کارفرمایان، حصول اطمینان از صحت و دقت در عملیات اجرایی و بهره مندی بهینه از دانش و فناوری روز، سازمان مکلف است نسبت به طراحی و اجرای سامانه های "تأمین اجتماعی همراه" و" تأمین اجتماعی الکترونیک" از طریق شرکتهای مشاورمدیریت و خدمات ماشینی تأمین و رایتل اقدام نماید.
2- سازمان تأمین اجتماعی مکلف است ضمن تداوم و تقویت فرآیند پیگیری وصول مطالبات از دولت در قالب واگذاری سهام و اموال دولتی، نسبت به تدوین و اجرای روشهای دیگر وصول مطالبات نظیر ارز، املاک و مستغلات و... اقدام و مراتب را از مبادی ذیربط پیگیری و نتایج حاصله را هر سه ماه یکبار به دبیرخانه هیئت امناء گزارش نماید.
3- بمنظور ایجاد تعادل در منابع و مصارف و بهبود شاخصهای بیمه ای سازمان تأمین اجتماعی نظیر نسبت وابستگی( ضریب پشتیبانی) و در جهت تحقق وظایف و مأموریتهای قانونی، سازمان مکلف است با استفاده از مکانیسم های برون سپاری، تشویقی و... نسبت به تهیه و تدوین و اجرای طرح های ترویج و تعمیم بیمه با رویکرد شناسایی و جذب کارگاههای جدید مشمول و بیمه شدگان جدید حائز شرایط قانونی، اقدام نموده و گزارش پیشرفت کار را هر سه ماه یکبار به دبیرخانه هیئت امناء ارسال نماید.
4- بمنظور ارتقاء دانش و فرهنگ بیمه های اجتماعی در کشور و آشنایی مخاطبان و ذینفعان بالقوه و بالفعل با این مقوله و آگاهی بخشی و نظامات تعمیم سازی، تصمیم گیری و اجرایی کشور نسبت به اصول و مفاهیم بیمه های اجتماعی، سازمان تأمین اجتماعی مکلف است نسبت به پیگیری تدریس دروس و کتب درسی مربوط به آشنایی با مفاهیم بیمه های اجتماعی در مقاطع تحصیلی ابتدائی تا دبیرستان و نیز ایجاد رشته های دانشگاهی در ارتباط با بیمه های اجتماعی و تأمین اجتماعی اقدام و عندالاقتضاء نسبت به ایجاد دانشگاه جامع علمی _ کاربردی تأمین اجتماعی اقدام نماید.
5- با توجه به قدمت ساختار کلان سازمان تأمین اجتماعی و ضرورت روزآمدسازی آن و با توجه به تغییرات وتحولات مستحدثه در گستره های فعالیتی آن و بهره گیری از دانش و فناوریهای نوین و بمنظور تحقق سازمانی با ساختار چابک، دانش بنیان، یادگیرنده و پاسخگو به نیازهای شرکای اجتماعی، سازمان مکلف است حداکثر تا پایان خرداد 1393 نسبت به مطالعه، طراحی و ارائه تشکیلات کلان پیشنهاد خود را به هیئت امناء ارائه نماید.
6- بمنظور هم افزایی، گزارش درونی منابع ومصارف، صرفه جویی در مقیاس، استفاده بهینه از سرمایه گذاریهای انجام شده، حفظ و ارتقاء سرمایه های دانشی، فناوری و مهارتی موجود در شرکتها و مؤسسات مأموریتی و تکلیفی که سهامی خاص و صددرصد متعلق به سازمان تأمین اجتماعی می باشد، سازمان مکلف است نسبت به تجمیع و تمرکز فعالیتهای ICT،عمرانی، ارتباطی و تبلیغی و... مورد نیاز سازمان و تدوین آن در این قبیل شرکتها و مؤسسات اقدام نماید.
7- سازمان تأمین اجتماعی مکلف است حداکثر تا پایان خردادماه سالجاری نسبت به تهیه و تدوین و ارائه برنامه استراتژیک و راهبردی خود در چارچوب اسناد بالادستی نظام (قانون اساسی، قانون تأمین اجتماعی، قانون ساختار نظام جامع رفاه وتأمین اجتماعی، سند چشم انداز و...) و بر اساس اصول و سیاستهای ابلاغی ارکان عالی سازمان و با رویکرد آینده پژوهی اقدام و مراتب را جهت طی مراحل تصویبی به هیئت امناء ارائه نماید.
8- سازمان تأمین اجتماعی مکلف است نسبت به مطالعه و امکان سنجی طرح های ایجاد "صندوق مسکن تأمین اجتماعی" از طریق بانک رفاه کارگران و یا "احداث مسکن اجتماعی تأمین" با استفاده از مکانیسم تهاتر پروژه های احداثی دولت در قالب مسکن مهر و یا املاک مازاد بر نیاز دولت جهت ارائه و واگذاری اقساطی به مستمری بگیران و کارکنان اقدام و مراتب را پس از تصویب هیئت مدیره بمورد اجرا گذارد.
9- سازمان تأمین اجتماعی مکلف است حداکثر تا پایان خرداد ماه 1393 نسبت به مطالعه و تهیه گزارش شناخت سرمایه انسانی سازمان، مشتمل بر ترکیب و توزیع نیروی انسانی از نظر تجربه، تحصیل، مهارت، نیاز سنجی آموزشی و... اقدام و بمنظور ارتقاء سطح تفکر، دانش و مهارت سازمانی، بازآموزی کارکنان و... با تصویب هیئت مدیره و اخذ مجوز از مبادی ذیربط نسبت به تکوین مرکز آموزش عالی غیرانتفاعی تأمین اجتماعی(مرکز آموزشهای مجازی و الکترونیک تأمین اجتماعی) اقدام نماید.
10- بمنظور تحقق اصول و مفاهیم حکمرانی خوب (Good governamce) و حاکمیت شرکتی(Governance Corporate) در سازمان تأمین اجتماعی و شکل دهی سازمان امانت دار، شفاف، محاسبه پذیر و...، با توجه به ضرورت آسیب شناسی موارد مطروحه درگزارش مراکز نظارتی، بویژه تحقیق و تفحص و در راستای ایفای وظایف قانونی، هیئت مدیره سازمان مکلف است حداکثر تا پایان خرداد ماه 1393 نسبت به تهیه و تدوین بسته سیاستی و نظارتی مناسب در قالب "برنامه عمل هیئت مدیره" اقدام و نسبت به اجرای مراتب اقدام و گزارش پیشرفت کار را هر سه ماه یکبار به هیئت امناء گزارش نماید .
که تبصره 4 پیشنهادی، اشاره به همین موضوع "آموزش تأمین اجتماعی از مدرسه تا دانشگاه" دارد. بگذریم از اینکه طرح موضوع نزد جناب آقای دکتر فرهادی وزیر محترم علوم، تحقیقات و فناوری و تهیه پیش نویس نامه مربوطه نیز توسط اینجانب انجام شد و الخ. و صد البته در مسیر تحقق این امر و توفیقی که سازمان بدان دست یافته است و یا خواهد یافت افراد زیادی نقش داشته و دارند و موثر بوده اند وگرنه ایده های زیادی مطرح شده و می شوند که در حد ایده می مانند. بطور مثال در فرایند تدوین و تصویب قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی که سرگذشت آنرا به تفصیل در سال گذشته طی مصاحبه ای با مجله قلمروی رفاه تشریح کردم که هنوز منتشر نگردیده است. طی سالهای 1377 تا 1380 که بعنوان معاون امور استانها و سرپرست دفتر هیأت مدیره و مدیرعامل در دوره تصدی جناب آقای دکتر ستاری فر فعالیت می کردم. با راهبری و تلاشهای ایشان و موسسه عالی پژوهش تامین اجتماعی لایحه ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی به مجلس ارائه شد و طی سالهای مزبور مقالات و گزارشات زیادی در باب این موضوع تهیه و منتشر کردم. در سال 1380 که جناب آقای دکتر ستاری فر معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور شدند مصادف با این شد که گزارش شور اول لایحه از سوی کمیسیون مشترک مجلس که به ریاست آقای شمس الدین وهابی تشکیل شده بود منتشر گردید و در اولین جلسه رئیس و نائب رئیس کمیسیون مزبور با ایشان در سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور که با حضور اینجانب و جناب آقای دکتر شریف زادگان مدیرعامل سازمان و جنابان آقایان موهبتی، دکتر کاظمیان، دکتر راغفر، دکتر واعظ مهدوی، دکتر تاج گردون و ... برگزار شد، جناب آقای دکتر ستاری فر، اینجانب را بعنوان نماینده خودشان (سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور و در واقع نماینده دولت) به کمیسیون معرفی کردند.
و من طی سالهای 1380 تا 1383 که قانون مزبور تصویب و ابلاغ شد در تعامل با کمیسیون مزبور بودم و بخاطر دارم که در یکی از جلسات کمیسیون من تعدادی بند پیشنهاد کردم از جمله رعایت استقلال سازمان و ... که غالباً تصویب شد و مهم ترین پیشنهاد من که به تصویب رسید بند "ﻫ" ماده 7 قانون ساختار نظام جامع رفاه و تامین اجتماعی بود .
ماده 7 - اصول وسياستهاي مالي نظام جامع تأميناجتماعي بهشرح زيرميباشد :
...
هـ - مطالبات سازمانها، صندوقها و مؤسسات بيمهاي فعال در قلمروهاي نظامتأمين اجتماعي از دولت برمبناي ارزش واقعي روز و براساس نرخ اوراق مشاركتپرداخت خواهد شد.
تا پیش از این قانون به مطالبات سازمان تامین اجتماعی از دولت سود تعلق نمی گرفت و ارزش مطالبات مزبور بروز رسانی نمی شد و در حالی که به مطالبات سازمان بازنشستگی کشوری از دولت 5 در هزار سود تعلق می گرفت. با این بند پیشنهادی اینجانب که در لایحه، گزارش شور اول و پیشنهادات چاپ شده قبلی نمایندگان نبود و با حسن نظر و پشتیبانی جنابان آقایان شمس الدین وهابی ( نماینده وقت تهران در مجلس) و دکتر میدری ( نماینده وقت آبادان در مجلس) تصویب شد. در سال اول اجرای قانون مزبور، بدهی 1200 میلیارد تومانی دولت به 3000 میلیارد (1800 میلیارد تومان سود بابت سالهای 1354 تا 1382) افزایش یافت و طی سالهای 1383 تا کنون هر ساله این تبصره باعث افزایش چند ده هزار میلیارد تومانی بدهی دولت به سازمان تامین اجتماعی و در واقع افزایش منابع (تعهدی) سازمان تامین اجتماعی شده و می شود. ضمن اینکه بطور نسبی اثر بازدارنده ای در تصویب قوانین تعهد آور جدید داشته است و جالب توجه اینکه اثر این تبصره در برخی از سالها از بازدهی مجموعه اقتصادی زیر نظر شستا و معاونت اقتصادی و برنامه ریزی سازمان (نقدی و بدون احتساب افزایش ارزش دارائیها) داشته است .
مخلص کلام اینکه، حقیر از 18 دی ماه 1372 که در سازمان استخدام شدم و در خدمت سازمان بوده ام قطعاً عملکردم دارای نکات منفی و مثبتی بوده که بایستی وجدان و تاریخ و بویژه همکاران شاغل و بازنشسته و شرکای اجتماعی در مورد آن قضاوت کنند ولیکن بنظرم می رسد یکی از باقیات صالحاتی که برای سازمان داشته ام همین است که چه در سازمان باشم یا نباشم کنتور این تبصره دارد کار خودش را می کند و بایستی این را مقایسه کرد با افرادی که حضورشان در سازمان وتصمیم گیری های معطوف به اهداف و اغراض سیاسی، صنفی و باندی آنها باعث تحمیل هزاران میلیارد تومان افزایش مصارف سازمان (نظیر همسان سازی شب انتخابات سال 1388 توسط آقای ذبیحی و یا کاهش منابع وصولی حق بیمه سازمان تامین اجتماعی شده و می شود که اثرات این بار مالی و خسران مالی هر ساله رو به تزاید است و بایستی در مورد آنها و کارکردشان از عبارت متضاد عبارت
" باقیات صالحات" استفاده نمود .
علی حیدری
عضو و نائب رئیس هیات مدیره