ایده مفهومی بیمه مستمری آنی رهنی

1 1 و اولیه 1 1 مراقبت دوران سالمندی
طرح مساله :
سالمندی جوامع یک مساله جهانی است و تمام کشورها کم و بیش مبتلابه آن هستند و غالب کشورهای پیشرفته و توسعه یافته دنیا برای این پدیده سازوکارهای لازم از قبیل پوشش فراگیر بیمه های بازنشستگی ، نظام چندلایه و چند سطحی تامین اجتماعی ، بانک زمان ، بیمه های زندگی نظیر عمرو پس انداز و عمر سرمایه گذاری ، بیمه های مراقبت از سالمندی ، بیمه مراقبت های طولانی مدت و... را تمهید و تدارک نموده اند . در ایران از پدیده سالمندی جمعیت به سونامی تعبیر میشود و می گویند در حال حاضر حدود 12درصد ایرانیان یعنی قریب به 10 میلیون نفر سالمند می باشند و پیش بینی میشود در سال 1420 این درصد به 20 برسد وبدینترتیب ایران در شمار کشورهای سالمند طبق طبقه بندی های بین المللی قرار خواهد گرفت، افزایش امید به زندگی ، مهاجرت جوانان ، عدم استفاده از پنجره جعیتی ، کاهش ازداواج و افزایش طلاق و عدم فرزندآوری ، افزایش جمعیت غیر فعال بخاطر بازنشستگی های پیش از موعد و.... را از دلایل این پدیده در ایران عنوان شده است . نکته حائز اهمیت این است که براساس آمارها و برآورد ها حدود 55 درصد از سالمندان ایران فاقد 1 بازنشستگی می باشند.
مراقبت طولانی مدت شامل انواع خدماتی است که برای تأمین نیازهای بهداشتی و درمانی شخصی یک سالمند در طی مدت زمانی طولانی طراحی شده است . این خدمات وقتی به دیگران سپرده می شود که سالمند نتواند به طور مستقل و ایمن زندگی کنند ، و یا نتواند قسمتی از فعالیت های روزمره را به تنهایی انجام دهد
راهکارهای تامین مالی خدمات مراقبتی دوران سالمندی :
وجوه شخصی ، از جمله حقوق بازنشستگی ، پس انداز و درآمد حاصل از سهام مراقبت طولانی مدت سالمندی چیست؟
برنامه های بیمه درمانی دولت ، غالباً مراقبت های طولانی مدت را تحت پوشش قرار نمی دهد ، اما ممکن است برخی از هزینه های مراقبت کوتاه مدت در یک خانه سالمندان را بعد از مدت زمان بستری در بیمارستان تأمین کند . این بستگی به نوع بیمه و خدمات سازمانی آن دارد . مراقبت طولانی مدت سالمندی چیست؟
گزینه های تأمین اعتبار خصوصی ، مانند بیمه عمر مراقبت طولانی مدت سالمندی چیست؟
مزایای پایان خدمت
خدمات از طریق سازمان های بازنشستگی
برخی از انواع بیمه هایی که برای دوران سالمندی بکار می آیند عبارت است از
بیمه پیری یا بیمه سالمندی (Old Age Insurance)
بیمه مراقبت از سالمندی (Old Age Care Insurance)
بیمه مراقبت طولانی مدت (Long Term Care Insurance)
بیمه های اجتماعی شامل بیمه های بازنشستگی ، از کارافتادگی ، فوت ( بازماندگان) و بیکاری (Social Insurance)
یکی از پدیده های غالب در شزایط حال حاضر ایران این است که در کشور و بویژه در پایتخت و کلانشهر ها با افرادی مواجه هستیم که علیرغم داشتن اموال غیر منقول گرانقیمت و ارزشمند ولی راکد و غیر مولدی ، به سبب عدم برخورداری از پوشش بیمه های اجتماعی مستمری بازنشستگی ، ازکارفتادگی و یا بازماندگان ( فوت بیمه شده اصلی ) دریافت نمی کنند ویا مستمری دریافتی آنان بسیار نازل بوده و تکاپوی نیازهای روزمره و مایحتاج اولیه آنان را نمی نماید . به دیگر سخن این افراد از حیث دارائیهای راکد و غیر مولد ثروتمند هستندولی از حیث عایدی و درآمد و دریافتی در طبقات فقیر ویا متوسط ور به پائین قرار دارند . این افراد به علت میان سالی و سالمندی ریسک پذیری پائینی دارند و امکان به جریان انداختن این دارائی ها را ندارند و ملک به گونه ای است که علیرغم بزرگی و مازاد بر نیاز بودن از نظر وسعت و امکانات ، اجازه دادن آن میسر نیست و یا این افراد حوصله و ریسک پذیری برای ایفای نقش موجر را ندارند . ازطرفی بعلت علقه ای که به این ملک ویا محله ای که ملک در آن قرار دارد این افراد نمیخواهند از سازوکار تبدیل به احسن و جابجایی ملک برای کسب درآمد ماهانه از متفرعات و مستغلات ملکی استفاده کنند و همچنین نمیخواهند به مشارکت با سازندگان ملک بپردازند و در عین حال به لحاظ معیشتی دچار مشکل هستند.
پدیده دیگری که رایج شده و در حال تسری بیشتر این است که برخی از این سالمندان مسخواهند برای رهایی از تنهایی و یا برخورداری از مراقبت های دوران سالمندی در خانه ها سالمندان و پانسیون ها ومراکز نگهداری و مراقبت اقامت کنند ولی از طرفی توان مالی نقدی و جاری ( ماهانه ) برای اینکار ندارند واز طرفی دوست ندارند که املاک ومستغلات خود را برای اینکار بفروش برسانند.همچنین برخی از این سالمندان برای گذراندن دوران سالمندی خود از کلان شهر ها به زادگاه خود مراجعت می نمایند واملاک و مستغلات آنها در کلانشهر ها بلااستفاده می ماند در حالی که آنها در تامین مخارج جاری خود دچار تنگنا هستند
به همین منظور باید راهکاری اندیشید و از طریق ارائه یک پوشش بیمه ای به این نیاز و تقاضای روز افزون پاسخی درخور و متناسب داد و مضافا به انیکه باتوجه به پدیده سالمندی که طی دهه آینده در ایران فراگیر خواهد شد بایستی برای تامین نیازهای دوران سالمندی سازوکارهای لازم را پیش بینی کرد و طرح هایی نو در آنداخت.باید راهکاری طراحی کرد که هم این اموال و دارایی های غیرمولد و راکد را به جریان انداخت و اهرمی سازی کرد برای تامین نقدینگی مورد نیاز و هم به مالکین سالمند آنها اطمینان داد که مالکیت و تسلط آنها بر املاک و مستغلات موصوف تا زمان حیات آنها تضمین شده است و هم میتوانند در طول دوره برخورداری از پوشش بیمه ای از مزایای این پوشش برای رفع نیازهای خود بهره گیرند.

کلیات ایده اولیه و مفهومی :
در این ایده که به منظور برقراری مستمری دوران سالمندی در قالب بیمه های زندگی و بعنوان مکمل و ترمیم بخش نظام چند لایه تامین اجتماعی برای لایه های بیمه مازاد و مکمل (مضاعف) که بهر تقدیر در حال حاضر در ایران طراحی و پیاده سازی نشده است و نیز انجام مراقبت های دوران سالمندی تعریف می شود، در این پوشش بیمه ای افراد میان سال و سالمند املاک و مستغلات خود را نزد بیمه گر، امانت می گذارند و به رهن می سپارند و براساس ارزیابی قیمت ملک و افزایش آن در طول دوره قرارداد، تا مادامی که در قید حیات هستند مستمری ماهانه دریافت می کنند و یا از خدمات مراقبت و نگهداری دوران سالمندی در محل سکونت خود ویا در مراکز طرف قرارداد بیمه گر بهره مند می شوند و پس از فوت، املاک و مستغلات موصوف به تملک بیمه گر در می آید. بعبارت دیگر این تسهیلات مالی ( سرمایه بیمه عمر ) را بصورت قسطی دریافت می نمایند و بازپرداخت آن پس از فوت آنها بصورت یکجا با تملک ملک توسط بیمه گر صورت می پذیرد و از منظر احتمال میزان مستمری پردازی (مدت متغیر براساس طول زندگی از زمان انعقاد قرارداد) این طرح را می توان نوعی بیمه عمر و سرمایه گذاری معکوس یا بیمه عمر و پس انداز معکوس و یا به عبارتی "بیمه عمر و تسهیلات مستمری و خدمات مراقبت سالمندی رهنی" نامید.
جامعه هدف افرادی که میتوانند هدف این پوشش بیمه ای قرار گیرند :
افرادی که اموال غیر منقول راکد و غیر مولد ولی ارزشمند دارند ولی به سبب نداشتن مستمری و یا عدم کفایت مستمری دریافتی ، در تامین مایحتاج روزمره خود معطل مانده اند
خانواده هایی که قصد دارند املاک خود رابه جریان انداخته واز آن عایدی برای دوران سالمندی خود داشته باشند ولیکن نیاز دارند تا قبل از فوت در املاک خود سکنی گزینند.

خانوارهای تک سرپرست که میتواند در اثر طلاق ، عدم ازدواج و یا فوت همسر شکل گرفته باشد
خانواده های فاقد فرزند
خانواده هایی که فرزندان آنها مقیم خارج از کشور می باشند .
خانواده هایی که فرزندان آنها از تمکن مالی بسیار بالایی برخوردارند و نیازی به ارث و ماترک والدین ندارند. و در مقابل والدین آنها علیرغم داشتن سرمایه های ملکی خوب ، از مستمری و یا درآمد مستمر برخوردار نیستند
خانواده هایی که فرزندان آنها بهر دلیلی امکان رسیدگی به والدین سالمند خود را ندارند و یا از رسیدگی به والدین خود استنکاف می ورزند.
خانواده هایی که دارای املاک مسکونی گران قیمت می باشند ولی در تامین هزینه های جاری خود ناتوان هستند. این افراد ریسک پذیری برای سرمایه گذاری با فروش ملک و یا امکان سرمایه گذاری و تبدیل به احسن ملک خود را ندارند

افرادی که بیم آن دارند در صورت فوت آنها ، املاک آنها بعنوان اموال بلاصاحب و بلاوارث توسط دولت تملک شود و یا بخش قابل توجهی از آن بعنوان مالیات بر ارث منظور شود ویاتقسیم آن باعث بروز اختلاف و درگیری بین وراث درجات اول و پائینتر گردد

حق بیمه ( یا آورده بیمه گذار ) :
املاک و مستغلات متعلق به بیمه گذار و در تصرف او می باشد و فاقد معارض و پرونده و دعوای حقوقی بوده و در رهن ، ضمانت و یا اجاره اشخاص حقیقی و حقوقی قرار ندارد .
تبصره 1 : در مواردی که ترهین ملک از بابت اخذ تسهیلات خرید یا احداث ملک توسط سیستم بانکی بوده ولیکن مبلغ اصل و فرع تسهیلات در قیاس با ارزش ملک قابل توجه نباشد در صورت پذیرش پرداخت کننده تسهیلات امکان اخذ پوشش بیمه ای وجود دارد ولیکن ارزش روز و آتی اصل و فرع تسهیلات در محاسبات منظور میگردد
تبصره 2 : در مواردی که ملک در اجاره مستاجر قرار دارد در صورت مرغوبیت ملک و نیز صلح تمام اختیارات موجر در قرارداد های اجاره به بیمه گر ، استفاده از املاک موصوف برای اخذ پوشش بیمه ای میسر می باشد.
تبصره 3 : چنانچه مالکیت ملک بین زن و شوهر مشترک بوده ویا هر یک از طرفین که مالک تمام ملک هستند بخواهند این پوشش بیمه ای را بطور مشترک خریداری نمایند ومقرر است خدمات ، پوشش ها و مزایای بیمه نامه پس از فوت بیمه یک نفر از آنها به نفر دوم ارائه گردد و شرط تملک ملک موضوع بیمه نامه توسط بیمه گر ، فوت هردونفر می باشد . بدیهی است بار مالی مربوط به برخورداری مضاعف احتمالی ، در محاسبات مربوط به تعیین خسارت و حق بیمه ملحوظ نظر قرار خواهد گرفت.
خسارت ( تعهدات بیمه گر یا پوشش ها ، مزایا و خدمات موضوع بیمه نامه ) :
پرداخت مستمری نقدی
ارائه خدمات مراقبت توسط بیمه گر و یا به سفارش و با تامین مالی بیمه گر در محل سکونت بیمه گذار
ارائه خدمات مراقبت توسط بیمه گر و یا به سفارش و با تامین مالی بیمه گر در خارج از محل سکونت بیمه گذار
ارائه پوشش بیمه تکمیلی سلامت
تبصره : بر اساس برآورد ارزش فعلی و آتی ملک موضوع بیمه نامه میزان ریالی خدمات قابل ارائه مشخص می شود و سپس متناسبا براساس نیاز یا تمایل بیمه گذار یک یا تمامی خدمات زیر قابل ارائه می باشد
ملاحظه :
این متن بعنوان ارائه یک ایده مفهومی و کلی برای ارزیابی اولیه تهیه شده است و در وصرت پذیرش کلیات سایر وجوه و ابعاد موضوع قابل ارائه خواهد بود . بدیهی است پس از پذیرش کلیات ایده اولیه ، طرح تفصیلی و جزئیات ارائه و براساس آن می بایست مطالعات و محاسبات لازم در این زمینه صورت گیرد.

علی حیدری
ali.heidary47@gmail.com